PISA 2025’te Türkiye’nin Eğitim Karnesinde Ekonomik Yoksunluk ve Devamsızlık Dikkat Çekti
Eğitim Reformu Girişimi’nin (ERG) PISA 2025 sonuçları üzerinden hazırladığı değerlendirme raporu, Türkiye’de öğrencilerin eğitim deneyimlerinin yanı sıra ekonomik koşullarına ilişkin de dikkat çekici veriler ortaya koydu. Rapora göre Türkiye’de öğrencilerin yüzde 41,6’sı en az bir alanda yoksunluk yaşadığını bildirirken, OECD ülkelerinde bu oran yüzde 11,6 olarak kaydedildi.
Maddi Yoksunlukta Fark Açıldı
Türkiye ile OECD ortalaması arasındaki en belirgin farklılık maddi yoksunluk göstergesinde görüldü.
Türkiye’de öğrencilerin yüzde 34,3’ü maddi yoksunluk yaşadığını belirtirken, OECD ülkelerindeki ortalama yüzde 7 seviyesinde kaldı.
Değerlendirmede maddi yoksunluk kapsamında uygun ayakkabı ve yeni kıyafet gibi temel ihtiyaçların yanı sıra banyo veya duş gibi ev olanaklarına erişim de dikkate alındı. Sosyal yoksunluk göstergesinde ise ücretli boş zaman etkinlikleri, açık hava ekipmanları ve evde kullanılan oyun araçlarına erişim değerlendirildi.
Raporda, yoksunluk ölçümünün yalnızca belirli bir eşyanın veya imkânın bulunup bulunmamasına dayanmadığı vurgulandı. Öğrencinin ya da ailesinin söz konusu ihtiyaç veya etkinliği ekonomik nedenlerle karşılayamadığını belirtmesi temel ölçüt olarak ele alındı.
Ekonomik Koşullar Eğitimle Birlikte Değerlendirilmeli
ERG’nin değerlendirmesinde, Türkiye’de öğrencilerin karşılaştığı ekonomik sınırlılıkların eğitim süreçlerinden bağımsız düşünülmemesi gerektiğine dikkat çekildi.
Raporda, çocukların günlük yaşamlarında karşılaştıkları ekonomik kısıtların öğrenme koşullarına etkisinin daha yakından izlenmesi ve bu dezavantajların azaltılmasına yönelik desteklerin güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Devamsızlık Oranları da Gündemde
PISA 2025 kapsamında öğrencilerin sınavdan önceki dönemdeki okula devam durumları da değerlendirildi.
Türkiye’de öğrencilerin yüzde 53’ü, PISA testinden önceki iki hafta içerisinde en az bir tam gün okula gitmediğini bildirdi. OECD ülkelerinde bu oran yüzde 22 olarak ölçüldü.
Aynı dönemde Türkiye’de öğrencilerin yüzde 41’i en az bir dersi kaçırdığını ifade ederken, OECD ortalaması yüzde 24 oldu.
Geç Kalma Oranında Fark Daha Sınırlı
Okula geç kalma konusunda ise Türkiye ile OECD arasındaki farkın daha düşük olduğu görüldü.
Türkiye’de öğrencilerin yüzde 49’u son iki hafta içerisinde en az bir kez okula geç kaldığını belirtirken, OECD ülkelerinde bu oran yüzde 50 olarak kaydedildi.
ERG’nin raporunda, Türkiye açısından özellikle geç kalma oranından ziyade tam gün ve ders bazındaki devamsızlık verilerinin dikkat çektiği belirtildi.
Değerlendirmede, öğrencilerin hangi nedenlerle okuldan veya belirli derslerden uzak kaldığının ve devamsızlığın hangi öğrenci gruplarında yoğunlaştığının ortaya konulmasının, okul devamlılığını artırmaya yönelik politikalar açısından önem taşıdığı ifade edildi.
