Kocaeli’de yaşayan 63 yaşındaki ud yapım ustası Burhan Çeşni, askerlik dönüşü tesadüfen başladığı meslekte 42 yılı geride bıraktı. Kuveyt’te geçirdiği 12 yılda Arap udları konusunda uzmanlaşan Çeşni, her bir enstrümanı sanatçının parmak yapısı ve aradığı tınıya göre kişiye özel üretiyor.
Meslek hayatına 1984’te adım atan Çeşni, seri üretimi reddediyor. Atölyesinden çıkan udlar, sadece bir müzik aleti değil, sanatçının sesi ve karakteri olarak tasarlanıyor. Çeşni’nin ustalığı ve özeni, udlarının yaklaşık 50 ülkede ilgi görmesini sağlıyor.
“O gün bu gündür bu işin içindeyim”
Mesleğe başlama hikayesini anlatan Çeşni, “Askerden geldikten sonra iş arıyordum. Abimi çağırdılar ama ben de gittim. Ortam, aletler ve sesler hoşuma gitti. O gün bu gündür bu işin içindeyim. Yanlış yapmadan usta olunmaz; hataları düzeltirken insan ustalaşıyor” dedi.
Arap udunun incelikleri
1989’da Kuveyt’e giderek Arap udunu öğrenen Çeşni, “Arap udu Türk uduna göre tamamen farklı bir dünya. Hacmi, boyu, şekli ve sesi farklı. Özellikle tekne kısmının şekillendirilmesi büyük ustalık istiyor. Kapak kısmı ise sanatçının isteğine göre sade, işlemeli veya sedefli olabiliyor” diye konuştu.
Kişiye özel üretim
Çeşni, udların sanatçının bir parçası olması gerektiğini vurguluyor:
“11 farklı kalıbımız var. Minyon, uzun boylu, kilolu veya kadın sanatçılar için ayrı kalıplar kullanıyoruz. Sanatçı udunu eline aldığında rahat etmeli; kavraması, icrası ve tınısı birebir uyumlu olmalı. Davudi tını isteyen de var, Arap tını isteyen de. Biz her talebe göre udun arka ve alt kavislerini ayarlıyoruz.”
“Öğrenci udu diye bir şey yok”
Kalitesiz enstrümanlara da tepki gösteren ustaya göre, “Marketlerde satılan ‘öğrenci udları’ müziğe başlangıcı zorlaştırıyor. Önemli olan kaliteli ud ile başlamak ve ustasından almak.”
Çeşni, genç ustalara da şu tavsiyede bulunuyor:
“Bu meslek sadece parçaları birleştirmek değil. Udun teknesini de kapağını da kendin işlemelisin. Montajcılık bu işin ruhunu vermez. Toz yutar, ter dökersin, stres yaşarsın ama sanatçı çaldığında bütün yorgunluk gider. Ben de Türkiye’yi dünyada en iyi şekilde temsil etmeye çalışıyorum.”