Türkiye’de Fay Hatlarının Teğet Geçtiği Güvenli Şehirler Açıklandı
Türkiye genelinde tehlikeli fay hatlarının teğet geçtiği ve sağlam anakaya tabakası sayesinde deprem riskinin en düşük seviyede kaldığı şehirler uzmanlar tarafından açıklandı. Yerkabuğunun hareketli plakaları dünyanın pek çok noktasında yıkıcı sarsıntılar üretirken, bazı coğrafyalar milyonlarca yıllık jeolojik kalkanları sayesinde bu riskten uzak bir yaşam sürüyor. Ülke genelinde de benzer şekilde zemin dayanıklılığıyla öne çıkan korunaklı yerleşimler haritada netleşti.
Dünya Genelinde Sarsıntının Uğramadığı Bölgeler
Küresel ölçekte sismik aktivitenin sıfıra yakın seyrettiği noktalar, tektonik levha sınırlarının derin iç kesimlerindeki devasa kıtasal kalkanlarda yer alıyor. İskandinav kalkanı üzerinde kurulu İsveç, Norveç ve Finlandiya ile Baltık ülkeleri Estonya, Letonya ve Litvaniya bu durağan kuşağın en güvenli merkezleri arasında bulunuyor. Almanya, Polonya ve İrlanda gibi kıta içi Avrupa ülkeleri de benzer bir jeolojik dinginliği paylaşıyor. Grönland, Faroe Adaları, Kanada’nın masif iç bölgeleri ve Rusya’nın Sibirya havzası da enerjinin dağılmasını sağlayan kayaç bloklarıyla sarsıntısız hayatın adresi oluyor.
Güney Yarımküre’de milyonlarca yıllık oturmuş anakayasıyla Brezilya Kalkanı ve aktif tektonik sınırlara binlerce kilometre mesafedeki Avustralya ana karası deprem riskinin en düşük olduğu yerlerin başında geliyor. Afrika kıtasının orta ve batı kuşağında konumlanan Çad, Nijer, Burkina Faso ve Fildişi Sahili gibi ülkeler de aktif kırık zonlarından tamamen izole yapılarıyla yerkürenin en stabil sahaları arasında gösteriliyor.
Türkiye'de İç Anadolu Havzası ve Riskten Uzak Alanlar
Kuzey Anadolu, Doğu Anadolu ve Batı Anadolu fay hatlarının çevrelediği deprem riski taşıyan ana mekanizmaların kapsama alanından uzaklaşan korunaklı bölgeler Türkiye sınırları içinde de dikkat çekiyor. İç Anadolu’nun merkezinde yer alan Konya Havzası ve komşusu Karaman, batı uçlarındaki sınırlı lokal hareketlilikler haricinde, oturmuş zemin tabakasıyla ülkenin sismik açıdan en sakin adresleri arasında kabul ediliyor. Bu hattın doğu yönündeki devamı niteliğindeki Aksaray, Niğde ve Nevşehir de geçmişten günümüze kayda geçen düşük aktivite verileriyle risksiz kuşakta öne çıkıyor.
Güneydoğu Masifleri ile Trakya'nın Korunaklı Sınırı
Güneydoğu Anadolu sahasında Mardin, özellikle il merkezi ve güney ilçelerindeki masif kireçtaşı anakayasıyla sismik dalgalara karşı doğal bir mukavemet sunuyor. Şanlıurfa’nın da kuzeybatı sınırı haricindeki geniş ovası, ana kırık mekanizmalarına olan coğrafi mesafesiyle güvenli sahalar içerisinde yer alıyor.
Marmara Denizi’ne yaklaştıkça sismik tehlikenin keskin biçimde yükseldiği Trakya’da ise Kırklareli’nin kuzeybatısı ile Edirne’nin batı kırsalı, Kuzey Anadolu Fayı’nın Marmara kollarından fiziki olarak uzakta kalması sayesinde bölgenin riski en sınırlı noktaları olarak haritaya yansıyor. Uzmanların konum vererek işaret ettiği bu güvenli merkezler, sağlam zemin yapılarıyla dikkat çekmeye devam ediyor.
Kaynak: Sözcü
